REGIO – Het streekproduct wint in de IJsseldelta aan populariteit. Dat komt overeen met het landelijk beeld, waar sinds een aantal jaren de productie en de consumptie van streekproducten gestaag toeneemt. ‘‘Het geeft mensen een veilig gevoel dat ze weten waar een product vandaan komt, hoe het geteeld of gemaakt is.’’
Trots toont schapenboer Herman van Assen op de Vreugdehoeve zijn 250 melkschapen in de stal. Vanuit een bijeenkomstruimte, die Van Assen het ‘schapentheater’ noemt, kunnen de dieren door grote ramen bekeken worden. Ieder schaap produceert dagelijks tussen de één en twee liter melk. Daarvan wordt de helft gebruikt voor de productie van streekproducten.
Een zwart schaap loopt naar de glaswand toe om poolshoogte te nemen. Het dier kijkt nieuwsgierig naar de schapenboer en de verslaggever. ‘‘Het zijn soms net mensen’’, lacht Van Assen. De meerderheid van de schapen toont geen belangstelling; zij kauwen ogenschijnlijk ongeïnteresseerd op het gras dat in de voerbakken ligt. ‘‘Ook het voer voor de dieren komt niet uit Timboektoe, maar uit onze eigen streek.’’
De familie van Assen begon in 2010 kleinschalig met het maken van streekproducten met schapenmelk. Na veel zoeken, proberen en mislukken lukte het Marianne van Assen om de ‘mècorino’ te maken: een halfzachte kaas “die in de broekzak van een wandelaar of fietser past”. Tegenwoordig maakt het gezin ook haloemie (grillkaas), kefir (een melkproduct dat vergelijkbaar is met Yakult), yoghurt en ijs. ‘‘De gemiddelde werkdag duurt bij ons dertien uur; onze producten zijn enorm geliefd.’’
De toenemende populariteit van streekproducten wordt beaamd door ondernemer Annet Kalter. In de boerderijwinkel die ze naast de aardbeienkwekerij runt in de Koekoek, is het assortiment met producten uit de IJsseldelta de laatste jaren sterk gegroeid. ‘‘Waar jaren geleden iets als Thaise truffelpaté in kerstpakketten moest zitten, willen mensen nu vooral lokale producten.’’ Ze wijst naar de verschillende pakketten die in de boerderijwinkel op een klant wachten. Waarom kiezen mensen dan juist voor streekproducten? Kalter: ‘‘Het geeft mensen een veilig gevoel dat ze weten waar een product vandaan komt, hoe het geteeld of gemaakt is. Voedselschandalen uit het recente verleden, zoals de fipronilkwestie of de rel rondom paardenvlees, hebben mensen achterdochtig gemaakt.’’
‘‘Het is hier om de hoek.’’ Van Assen wijst de weg naar de koelcellen waar de producten liggen te wachten op het transport. Wanneer hij de deur opent, wordt de sterke boerderijlucht in de ruimte abrupt verdrongen door de geur van kaas. ‘‘Kijk eens. Oude kaas, nieuwe kaas.’’ Van Assen wijst naar de verschillende kazen op de stellingen aan beide kanten van de gekoelde ruimte. ‘‘Allemaal zelfgemaakt. Groothandels door heel het land willen het verkopen.’’
De streekproducten van Van Assen zijn ook te vinden in de boerderijwinkel van Kalter. Beide ondernemers zeggen dat de producten de boeren in de IJsseldelta naar elkaar toe heeft laten groeien. Ook de verbinding tussen de consument en de agrariër beter is geworden. ‘‘Streekproducten zorgen ervoor dat mensen vaker op het bedrijf komen. Ze ontdekken steeds meer wat voor moois deze streek te bieden heeft’’, zegt Kalter. Op dat moment komt een boer met een krat vol eieren uit de IJsseldelta de boerderijwinkel binnen. ‘‘Dat is toevallig. Zet daar maar neer, ik zal het zo een plekje geven.’’
De ondernemers in de IJsseldelta worden ondersteund door de lokale politiek. Wethouder Geert Meijering heeft economie en ondernemerschap in zijn portefeuille bij de gemeente Kampen. Hij zegt dat het zijn streven is om Kampen te promoten als een gemeente waar het goed ondernemen is en waar veel streekproducten vandaan komen. ‘‘Maar als je deze streekproducten in onze IJsseldelta niet kunt kopen of niet bij de boer op bezoek te gaan, dan is het marketingverhaal niets waard. Lekkere streekproducten vormen toch een stuk trots voor ons als lokale politiek.’’
Niet alleen in de IJsseldelta worden streekproducten populairder. Volgens secretaris René de Bruin van Stichting Streekeigen Producten Nederland (SPN) zijn de laatste tien jaar steeds meer lokale en regionale initiatieven opgevat. ‘‘Het aantal bedrijven dat streekproducten maakt groeit gestaag. Twintig jaar geleden waren er een paar ondernemers, maar op dit moment zijn er 450 bedrijven die een keurmerk van de SPN ontvangen hebben.’’ De Bruin denkt, net als Kalter, dat de gewenste herkenbaarheid van een product voor de consument een belangrijke reden is voor die toename.
De SPN garandeert dat de productie en verwerking van de producten ook daadwerkelijk in de streek van herkomst gebeurt. ‘‘Uiteindelijk hopen we met streekproducten een gebied mooier te maken voor zowel bewoners als toeristen’’, aldus De Bruin.
In het restaurant naast de schapenstal wijst Van Assen naar de winkel in een hoek van het pand. Er worden allerlei streekproducten uit de IJsseldelta aangeboden. Wie de winkel inloopt, moet eerst langs een vitrine met allerlei soorten schepijs. ‘‘Het ijs vind ik, samen met de kaas, het allermooiste. Hier, proef maar eens.’’ De schapenboer geeft de verslaggever vier lepeltjes met verschillende ijssoorten. ‘‘Lekker, hè. Tegen het ijs van mijn vrouw kan niemand op.’’
