(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – In de stoep voor De la Sablonièrekade 5 is afgelopen week een struikelsteen geplaatst ter ere van Jo Leo Snoep. De verzetsstrijder werd in de Tweede Wereldoorlog doodgeschoten door de Duitse bezetter. Zaterdag werd het koperkleurige steentje voor zijn woonhuis onthuld door twee kleinzoons. Voorafgaand was er een bijeenkomst waarop het ingrijpende verhaal uit de doeken werd gedaan.
Stolpersteine
Struikelstenen (Stolpersteine) zijn kleine herdenkingsplaatjes ter herinnering aan slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Vaak zijn dat door de nazi’s gedeporteerde en vermoorde Joden. Of omgekomen verzetsstrijders zoals Toon Slurink en Jo Leo Snoep. Slurink krijgt in maart ’zijn’ struikelsteen. Voor Snoep werd afgelopen zaterdag voor zijn toenmalige woonhuis aan de De la Sablonièrekade 5 een struikelsteen onthuld.
Stichting Kamper Struikelstenen had nabestaanden en belangstellenden uitgenodigd bij Brasserie Birds. Daaronder twee kleinzoons van Snoep, waarvan één uit Amerika overgekomen was. Voorzitter Pieter Treep wees op het herdenkingsjaar ’75 jaar bevrijding’ waarin we leven: ”Goed om de zaken boven water te halen en de herinnering levend te houden voor de volgende generaties”. Treep wees erop dat voor het eerst in de geschiedenis van West-Europa al drie generaties onafgebroken in vrede leven. Laurens Hooisma houdt voor de stichting de dodenlijst bij en verzorgt alle onderzoek en documentatie voor de stichting.
Schietoefening
Hooisma schetste het dramatische verhaal van Snoep, waarbij hij aangevuld werd door beide kleinzoons. Snoep werkte in de machinefabriek aan de Boven Havenstraat. Toen het verzet daar een schietoefening hield, heeft er blijkbaar een deur opengestaan. Het geluid van de schoten bereikte de cavaleriemanege aan de IJsseldijk waar de Duitsers gelegerd waren. Die kwamen de volgende ochtend polshoogte nemen en arresteerden Snoep.
Diverse ooggetuigen hebben hem weggevoerd zien worden in een motorzijspan maar het exacte vervolg is niet duidelijk. Waarschijnlijk is Snoep niet ”de IJssel inschoven” maar is hij na een ontsnappingspoging weer opgepakt en neergeschoten. Twee kogelgaten in zijn borst (en één in zijn lies) wijzen erop dat hij niet in de rug op de vlucht (desnoods in de IJssel) is neergeschoten.
Enkele dagen later werd zijn lijk wel in de IJssel gevonden. Dokter Kolff moest de man identificeren die het onderstel voor zijn kunstnier had geleverd. Behalve dagenlang in het water gelegen te hebben, was Snoep’s lichaam ook mishandeld bij de verhoren door de Duitsers. Kolff’s biograaf Herman Broers, ook aanwezig bij de struikelsteenplechtigheid, wees erop dat Kolff niet voor niets getraumatiseerd uit de oorlog kwam.
Een minuut stilte voor Jo Leo Snoep (foto: Maarten van Gemert)
Ariohof
Snoep is werkzaam geweest in Nederlands-Indië. In het Nederlandse verzet was zijn bijnaam Ario, de voornaam van een Indische verzetsstrijder. In 1995 is er een straat naar Ario, oftewel Jo Leo Snoep, vernoemd. De zaterdag aanwezige kleinzoons Matt en Rob de Waard vertellen hoe hun moeder op dat moment aangaf niet te vergeten dat ’Ario’ niet alleen was.
Vijfhonderd meter van de Ariohof ligt de Toon Slurinkhof. Voor deze verzetsstrijder wordt in maart een struikelsteen gelegd. In november volgt in dit herdenkingsjaar een derde struikelsteen waarmee de teller in Kampen op 53 staat. Wereldwijd zijn er zo’n 9000 Stolpersteine gelegd, een initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig die nog steeds elke struikelsteen zelf uithouwt.
Bij de onthulling van de struikelsteen voor Snoep waren ook Reijer van ’t Hul en zijn vader Teun aanwezig. Deze verrichtte in de oorlog hand- en spandiensten voor het verzet. Zo bracht hij de illegale krant ’Strijdend Nederland’ rond, waarvan Toon Slurink een redactielid was. Teun van ’t Hul bezorgde ook bij De la Sablonièrekade 5 de verzetskrant. Bij Jo Leo Snoep die op 12 oktober 1944 op de IJsselkade doodgeschoten werd.
