De Brug

Zaterdag, 7 februari 2026

Al het nieuws uit Kampen, IJsselmuiden e.o.

Streekhistorie in de spiegel van oude namen (29)

Streekhistorie in de spiegel van oude namen (29)
Foto: Nick de Vries.
Redactie: Nick de Vries
(door Sybren Gerlofsma)

Van de ooit aan nederzettingen, verbindingswegen, wateren en andere landschapselementen gegeven namen is de betekenis soms niet meer algemeen bekend. Toch hebben deze ons vaak iets te zeggen over de omgeving tijdens het ontstaan van die naam. Samen met gegevens uit bronnen en bodemvondsten dragen ze bij tot meer inzicht in de ontwikkeling van de streek. Deze aflevering gaat over enkele oude namen in Brunnepe.

Oorsprong Brunnepe

In de afleveringen 14 en 15 hebben we op grond van onder andere de relatief late vermelding (1316) laten zien dat Brunnepe moet zijn ontstaan rond 1300. De buurtschap dankt zijn naam aan de afdamming van een slenk. De huidige Dorpstraat bevindt zich op de plek van deze dam, die deel uitmaakte van een dijkring rond Kampen. Een oude benaming voor een dergelijke afsluitdijk was 'brand'. Langsde verbindingsweg naar die dam ontstond al snel een buurtschap Brunnepe. Via 'Bron-uppe', 'Bron-oppe' en 'Brân-opwert' is deze naam afkomstig van het begrip 'Brand-opwaarts'. 'Oppe' of 'uppe' als aanduiding voor een richting vinden we eveneens terug in 'Oppen-Swol' voor de zuidelijke uitvalsweg van Vollenhove.

Pannekoekendijk

De herkomst van de 18de-eeuwse naam Pannekoekendijk is onbekend. Voorheen luidde de naam van deze verbindingsweg tussen Oudestraat en Dorpstraat Steendijk of Brunneperdijk. Na inrichting van de Oranjewijk is het deel vóór de Julianastraat verdwenen en kreeg het laatste stuk tot de Dorpstraat de naam Reyersdijk naar de bekende in 1943 overleden A.J. Reyers, oud-hoofdopzichter van gemeentewerken. Aan deze Reyersdijk werd een wijkcentrum Reyersdam gebouwd, een verwijzing naar de ligging tussen Reyersdijk en Dr. Damstraat.

Schreijershoek

De oorspronkelijke Pannekoekendijk maakte voorbij de huidige Westerkerk een hoek, die Schreijershoek werd genoemd. De oudst bekende vermelding treffen we aan in 1399 als omschrijving van een huis gelegen "te Broenpe opten Schreyhoec". De huidige Schreijershoek is rond 1930 ingepast in de destijds aangelegde Oranjewijk.

Deze naam komt op meer plaatsen voor. Alle varianten luidden vroeger 'Schreijhoeck'. Bekendste voorbeeld is de Amsterdamse variant, de plek waar de Schreierstoren werd gebouwd.

Vast staat dat het woorddeel 'schreij' niets met verdriet van doen heeft. De betekenis moeten we zoeken bij het verouderde woord 'schrijden' en het daarvan afgeleide schrijlings. De oorspronkelijke betekenis van schrijden is 'grote stappen zetten' en wie schrijlings op een stoel zit, heeft de benen aan weerszijden van de stoel gezet. Volgens het woordenboek van de Kamper taal staat het woord 'schriên' voor wijdbeens lopen. Een Schreijhoek betreft dus niet een hoek gevormd door een kruising van wegen, maar een opvallende hoek in een rechte enkelvoudige weg.

Greente

In het verlengde van de Dorpstraat ligt de Greenterweg. Oorspronkelijk vormde deze weg de toegangsweg tot de Greente, in 1364 voor het eerst vermeld als door de bisschop geschonken Haegheningher Grynt. In 1391 blijken deze grienden geschikt te zijn gemaakt als stadsweiden met de naam Grene, uitsluitend bestemd voor koeien van personen die buiten de stadsgracht woonden.

VRAGEN EN REACTIES

Als u vragen hebt of wilt reageren, kan dit rechtstreeks bij de schrijver via syger.div@gmail.com.