KAMPEN – De vrijwilligers die het publiek tijdens de Internationale Hanzedagen in juni dit jaar gaan verrassen met het levensgrote kunstwerk Scheepje op Houten Golven zijn woensdagavond aan de slag gegaan. Ze werken in de oude Steur. De toewijzing van deze inspirerende plek voelt als een cadeautje voor de crew. Zonder geluk vaart niemand wel.
Is de plek al bijzonder – het verlaten zwembad met zijn halfronde dak spreekt tot de verbeelding – het project zelf is dat zeker ook. Dat trekt bijzondere mensen aan zou je zeggen. Klopt. Het kunstenaarsduo Douwe Buwalda en Bert van der Sluijs brengt twee werelden bij elkaar. Kamper vrijwilligers en jonge Afghaanse vluchtelingen uit het asielzoekerscentrum (azc) Dronten slaan de handen ineen. De Afghaanse jongeren staan onder leiding van Tom Winters van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).
Ultieme samenwerking
Voor Buwalda en Van der Sluijs is dit project de ultieme manier van samenwerking. Letterlijk en figuurlijk grens doorbrekend. Daarmee staat het Scheepje op Houten Golven wat betreft de twee kunstenaars symbool voor de Hanze. Dit handelsverbond kon alleen bestaan, zonder het te willen romantiseren, bij de gratie van samenwerking menen ze. Buwalda en Van der Sluijs maakten destijds al een klein Scheepje op Houten Golven. Dit scheepje kan je met een priegelig slingertje bewegen over houten golven. Het element van iets samen in beweging zetten, zien we straks terug in het grote kunstwerk. Het publiek kan elkaar daarmee helpen.
Dat gegeven en het feit dat ook het nieuwe werk een schip wordt, zijn vermoedelijk de enige overeenkomsten. Geprikkeld door fantasie en de synergie die vrijkomt in een groepsproces wordt het Scheepje op Houten Golven helemaal opnieuw geboren. Deze keer meters lang. Dat was ook de reden dat de kunstenaars en hun crew op zoek waren naar een grote locatie. Warm, droog en voorzien van elektriciteit. Dat de gemeente en vastgoedbeheerder Alvast willen meewerken door hen tijdelijk de oude Steur ter beschikking te stellen vinden Buwalda en Van der Sluijs fantastisch. Die klif hebben ze alvast genomen. Een ander punt is de vraag waar het Scheepje op Houten Golven te zien zal zijn tijdens de Hanzedagen. “We denken aan het Oorgat of een plek waar de Burgel in de IJssel uitmondt. We neigen steeds meer naar het laatste”, zei Buwalda tijdens de openingsceremonie. Het toosten met champagne werd voorafgaan door een bijzonder moment. De lichten in de Steur doofden. Aan de andere kant van het nog altijd met oud water gevulde bad –contact vermijden luidt het strenge advies – werd een bootje zichtbaar. Het in duisternis gehulde gezelschap keek toe hoe het met kaarsjes verlichte vaartuigje dichterbij kwam. Het bleek tompoucen te vervoeren.
Op bezoek bij kogge
De stemming zat er al snel in bij de groep die de komende maanden samen aan het Scheepje op Houten golven werkt. Voor de Afghaanse jongeren is dat misschien wel het meest bijzonder. Thuisland Afghanistan is bergachtig en wordt nergens omringd door zee. Scheepsbouw is zogezegd niet een heel bekende bedrijfstak voor de gemiddelde Afghaan en het begrip Hanzestad verdient al helemaal een nadere introductie. “We zijn met de groep op bezoek geweest bij de werf in Lelystad waar de IJsselkogge ligt”, vertelt Winters. “Op die manier krijgen ze er toch een beeld bij.
Volgens Winters is dit project een goede uitlaatklep voor de Afghanen. “Wij als COA vangen momenteel jongeren op tussen de 16 en 18 jaar die hier zonder ouders zijn en weinig kans maken dat ze hier in Nederland mogen blijven. Dat is nogal heftig ja. Soms komen daar emoties bij kijken. Gelukkig vangen ook de groepsleden zelf elkaar op. Een project al dit zorgt voor een welkome afleiding en vooral voor het gevoel dat ze werken aan iets dat er toe doet”, aldus de begeleider. Vanuit zijn eerdere baan als jongerenwerker weet Winters hoe belangrijk dat is. “Het geeft je als jongere een zekere status als je deel uitmaakt van een groep en samen werkt aan iets leuks. ‘Eer’ is een beetje een besmet woord geworden, maar in de basis is het denk ik heel goed. Dat geldt voor alle jongeren, ongeacht waar ze nu precies vandaan komen.”
Pure verhalen
Alleen al de groepsdynamiek maakt het project de moeite waard meent ook Buwalda. “Als je een tijdje met elkaar optrekt krijg je pure, ontroerende, verhalen. Een van de Afghaanse jongeren vertelde mij dat hij dit schip gaat bouwen voor twee miljoen mensen. Later maakte hij daar vijf en zeventien miljoen van. ‘Wat bedoelt hij daar toch mee?’, dacht ik. Toen ging er een lampje branden. ‘Je wilt dit scheepje voor ons Nederlanders maken?’, vroeg ik hem. Dat bleek inderdaad zijn intentie. Hij had begrepen dat Nederland onder de zeespiegel ligt en wilde een reddingsboot maken, een soort Ark van Noach. Dat is toch prachtig?”
Project steunen
Wie het Scheepje op Houten Golven wil steunen, kan dat overigens ook op een heel eenvoudige manier doen. Door te stemmen via jijmaakthetmee.nl kan je je sympathie voor het project kenbaar maken dat zodoende meedingt om een subsidie van duizenden euro’s in de wacht te slepen. Bij voldoende aanmeldingen gaat de kassa rinkelen. Surf, om een stem uit te brengen, naar https://jijmaakthetmee.nl/aanvraag/scheepje-op-houten-golven. Klik op ‘Log in om te stemmen’, in het groene vak. Vervolgens wordt er gevraagd om een account aan te maken.
