De Brug

Zaterdag, 16 mei 2026

Al het nieuws uit Kampen, IJsselmuiden e.o.

Plattelandswoningen belemmeren agrarische bedrijven

Plattelandswoningen belemmeren agrarische bedrijven
Redactie: Nick de Vries
(door Michiel Satink)
IJSSELMUIDEN – Het aanwijzen van voormalige bedrijfswoningen tot zogeheten plattelandswoningen “kan gevolgen hebben voor de ontwikkelingsmogelijkheden van het agrarische bedrijf”, stelt de Raad van State in een persbericht. Deskundigen omschrijven het vonnis als de verwachte bom onder de Wet plattelandswoning. De gemeente Kampen verwacht dat de uitspraak vooralsnog geen gevolgen heeft voor de geplande plattelandswoningen in de Koekoekspolder.

Door schaalvergroting is het aantal glastuinbouwbedrijven de afgelopen decennia in de Koekoekspolder fors verminderd. Maar het aantal boerderijgebouwen bleef gelijk. Zeker 31 bedrijfswoningen zijn in gebruik als burgerwoning, en dat mag niet. Maar de gemeente handhaafde tot nu toe nog niet. Met het nieuwe bestemmingsplan voor de Koekoekspolder is de situatie gelegaliseerd met gebruikmaking van de Wet plattelandswoning. In deze sinds januari 2013 van kracht geworden wet is de bedrijfswoning planologisch nog wel onderdeel van het boerenbedrijf, maar mag het gewoon bewoond worden door derden. Een zaak om dit bestemmingsplan actief te maken, loopt nog bij de Raad van State. Het is niet de enige zaak rond plattelandswoningen waarover de Raad zich buigt.

In het vonnis van 4 februari staat een bezwaar van een varkensboer uit Weert centraal. Hij vreesde dat de plattelandswoning de mogelijkheden voor verdere ontwikkeling van zijn bedrijf zou dwarsbomen. Het draait hier om de luchtkwaliteit: bij plattelandswoningen hoeft dit niet beoordeeld te worden. Wat goed uitkomt, omdat op het platteland juist op dat gebied de nodige overlast te verwachten valt. Maar de boer vreesde dat er wel naar gekeken moet worden. En dat zou betekenen dat als hij in de toekomst meer varkens wil houden, de buren in hun plattelandswoning daar last van kunnen krijgen. Een klacht zou zijn plannen dan dwarsbomen. En hij heeft gelijk. De Nederlandse wet is namelijk in strijd met de Europese Richtlijn Luchtkwaliteit. Volgens de Wet plattelandswoningen zou hier een uitzondering gelden, maar de Raad van State oordeelde dat dit niet het geval is.

Wat betekent dit voor de gemeente Kampen? Het bestemmingsplan Glastuinbouw Koekoekspolder 2014, waarin een aantal plattelandswoningen zijn opgenomen, ligt voor beroep bij de Raad van State. Een van twee beroepen die zijn ingesteld, gaat over de plattelandswoningen. “Daarbij gaat het er niet over of plattelandswoningen milieu-technisch mogelijk zijn, maar over de voorwaarden die de gemeente stelt om voor een plattelandswoning in aanmerking te komen. Hiernaast is met een apart wijzigingsplan een tiental plattelandwoningen mogelijk gemaakt. Dit plan is onlangs onherroepelijk geworden, omdat er geen beroep is ingediend”, schrijft de gemeente in een reactie. Bij eventuele nieuwe verzoeken om plattelandswoningen zal de gemeente nu ook naar de gevolgen voor de luchtkwaliteit moeten kijken. Voor het bestemmingsplan in de Koekoekspolder is een milieu-effectrapportage gemaakt, “waarbij uitgebreid onderzoek is gedaan naar de luchtkwaliteit in de Koekoekspolder. Uit dit onderzoek blijkt dat er in het gebied ruimschoots wordt voldaan aan de eisen op het gebied van de luchtkwaliteit.” De inschatting is dan ook dat deze uitspraak geen gevolgen heeft voor toekomstige plannen voor plattelandswoningen, aldus de gemeente.

Het is overigens niet zo dat bij glastuinbouwbedrijven helemaal geen sprake is van belemmeringen in de luchtkwaliteit. Naast fijn stof kan ook de emissie uit WKK-installaties een aspect zijn. Deze dieselgeneratoren zorgen voor de benodigde warmte in de kassen.