REGIO - De kosten voor jeugdhulp stijgen jaar na jaar. In 2017 is landelijk in totaal 18,9 procent meer uitgegeven voor de jeugd dan begroot. Ook in deze regio en in de gemeente Kampen zijn de kosten voor de jeugdhulp gestegen. Om inzicht te krijgen in de oorzaak van de kostenstijging, heeft het college een nadere analyse uitgevoerd en informeert zij de gemeenteraad hierover.
Doel van deze kostenanalyse is, naast landelijk/ regionaal niveau, tevens op lokaal niveau ontwikkelingen/ trends te traceren. Verkregen inzichten bieden mogelijk handvaten om vooraf te sturen op het gebruik van jeugdzorg.
In de regio IJsselland zijn de kosten voor jeugdhulp met 8 procent opgelopen van 112 miljoen in 2017 naar 121 miljoen in 2018. In de gemeente Kampen was er in diezelfde periode een stijging van 9,6 procent (van grofweg 13 naar 14 miljoen).
Oorzaken kostenstijging Jeugdhulp
Aan de kostenstijging liggen volgens deze eerste analyse de volgende oorzaken ten grondslag.
1. Stijging van het aantal jeugdzorg cliëntenZowel landelijk, regionaal als lokaal is er een stijging zichtbaar van het aantal jeugdigen in zorg. In Kampen ishet aantal cliënten in 2018 met 10 procent gestegen naar 1.474 (1.335 in 2017). Binnen de regio heeft de gemeente Kampen het hoogste percentage jeugdigen in zorg. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat in de gemeente Kampen meer verstandelijk gehandicapte jeugdigen wonen dan gemiddeld in de regio.
2. Stijging van de gemiddelde prijs per cliëntEen andere ontwikkeling, die we niet alleen in gemeente Kampen, maar ook in regio IJsselland en landelijk zien, is dat de uitgaven sterker toenemen dan het gebruik. In Kampen is in 2017 voor een bedrag van 11.831.268 euro gedeclareerd en in 2018 een bedrag van 13.165.520 euro. Dit is een toename van 11,3 procent. Gezien het aantal cliënten is de conclusie dat de gemiddelde prijs per cliënt is gestegen.
De oorzaak is tweeledig: de problematiek van jeugdigen die ondersteuning vragen is zwaarder geworden, waardoor ook zwaardere (en dus duurdere) hulp nodig is, en zorgaanbieders zetten mogelijk zwaardere zorg in dan nodig. Landelijk is een trend zichtbaar waarbij jeugdhulpaanbieders hun eigen belangen behartigen via ‘upcoding’. Dat wil zeggen dat zij de zorgbehoefte van de cliënt administratief zwaarder voorstellen dan in werkelijkheid het geval is. Gevolg is dat zwaardere zorg wordt ingezet en betaald dan noodzakelijk. Een eerste lokale analyse voor de gemeente Kampen laat dit beeld ook zien en vraagt constructief gesprek met zorgaanbieders.
3. Cliënten blijven lang in zorg.Een andere trend is dat jongeren, ook in onze gemeente, langer in zorg blijven. Als jongeren en ouders eenmaal in het zorgsysteem zitten met het etiket van ‘cliënt’ is de kans groot dat zij afhankelijk worden van professionele hulp en blijvend ondersteuning en zorg krijgen. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen waarom deze cliënten zo lang in zorg blijven, of we de goede zorg inzetten, of er mogelijkheden zijn om de zorg af te schalen en of cliënten wellicht onder de WLZ (Wet Langdurige Zorg) zouden moeten vallen.
4. Nieuw inkoopmodelHet nieuwe inkoopmodel dat sinds 2018 wordt gehanteerd laat een nadelig financieel effect zien op het eerste jaar. Bij aanvang van een traject mag een zorgaanbieder alvast 70 procent declareren, terwijl (een deel van) de zorg bijvoorbeeld pas het jaar erop daadwerkelijk wordt gegeven. Dit wordt nu gezien als kostenstijging in 2018, terwijl dat het dus eigenlijk niet is.
Hoe verder
De analyse bevat feitelijke (kwantitatieve) gegevens met mogelijke argumenten. Uit deze analyse ontstaan verdere vragen die nader (kwalitatief) onderzoek behoeven om beantwoord te worden. Verder is een plan van aanpak sociaal domein opgesteld waarin staat aangegeven op welke wijze de financiële beheersbaarheid binnen het Sociaal Domein wordt vergroot en besparingen op de uitgaven kunnen worden bereikt, zoals het intensiveren van de samenwerking met het CJG, huisartsen en GGZ. Het voeren van gerichte gesprekken met zorgaanbieders, het analyseren casussen Jeugd in relatie tot duur en type zorg en WLZ en het doorontwikkelen van het inkoopmodel.
