(door Christiaan Schutte)
KAMPEN Taal hoort bij de kunst van het leven. Zonder dat je de taal goed kent kom je niet ver, is het leven minder leuk. Aan het woord is de geboren Somaliër Sabri. Hij is een van de taalambassadeurs die zelf heeft geworsteld met laaggeletterdheid en nu anderen over de streep trekt om te werken aan taal.
Als taal bij de kunst van het leven hoort, is Sabri zeker een levenskunstenaar. In die zin dat hij, evenals de andere Kamper ambassadeurs Ina, Wilfred, Henriette en Hilde, het beste heeft gemaakt van een moeilijke situatie en een achterstand heeft omgebogen in een voorbeeldfunctie. Want de oorzaken mogen heel divers zijn, er is maar een oplossing. Uit de schulp kruipen en een taalcursus volgen.
Samen vertellen deze mannen en vrouwen hun verhaal in het bijzijn van een journalist. Allereerst om te oefenen hoe het is om jouw verhaal te vertellen tegenover een groep mensen. Maar als de redacteur er toch is, kan hij meteen een verhaal maken over laaggeletterdheid. Over de grote impact ervan, de problemen waar een groep mensen tegenaan loopt sommigen zou een scenarioschrijver niet kunnen bedenken en vooral ook over de wereld die er is te winnen.
Laaggeletterd zijn is iets anders dan analfabetisme. Je kunt wel een klein beetje lezen en schrijven maar bent daarin heel beperkt, legt Wilfred uit. Om er met de nodige humor aan toe te voegen: Ik wilde graag garage leren schrijven in plaats van die schuur waar de auto staat. Wilfred heeft nooit een geheim gemaakt van het feit dat hij moeite heeft met lezen en schrijven. Met een beetje bijspijkeren kom je een heel eind, ware het niet dat hij dat tijden niet heeft gedaan. Het was simpelweg niet meer nodig toen hij aan het werk ging. De situatie is intussen wel anders. In het huidige computertijdperk kan je niet meer zonder taal. Je kunt nog zo technisch zijn, maar als de computer niet begrijpt waarna jij op zoek bent, houdt het op.
Waar voor Wilfred de oorzaak van zijn worsteling met taal deels lag op het terrein van goed bijhouden' en Sabri als vluchteling Nederlands moest leren, hebben de dames te dealen met weer een heel andere achtergrond. Ina lag jaren geleden, als gevolg van een arbeidsongeluk, maanden in coma. Dat ze nu nog altijd de tijd moet nemen om de juiste woorden te zoeken is een gevolg van dat ingrijpende moment. Hilde werd op school veel gepest en dat werkte niet bepaald stimulerend voor haar zelfvertrouwen en motivatie. Henriette op haar beurt heeft niet eens haar lagere school afgemaakt. Haar moeder nam haar mee naar het werk. Samen met Hilde behoort ze tot de ambassadeurs die al langer meelopen. Henriette is inmiddels behoorlijk actief op Facebook. Fantastisch is dat. De wereld wordt er een stuk groter door.
Opvallend is dat geen van de ambassadeurs smoezen verzon om het moeite hebben met lezen en schrijven te verdoezelen. Ina zei het in winkels ronduit eerlijk als ze een etiket niet kon lezen. Daar is moed voor nodig. Veel anderen bedenken namelijk allerlei uitwegen. Waarvan die van ik heb mijn bril niet op, kan jij dit voor mij lezen?' wel zo ongeveer de meest gebruikte is. Vaak ook is het veel subtieler. Zo maakte Hilde mee dat ze op haar werk werd gepest vanwege haar laaggeletterdheid door iemand die nota bene zelf moeite bleek te hebben met taal.
De groep ambassadeurs kreeg maandag het diploma dat laat zien dat zij bij de cursus van Taalpunt Kampen (bibliotheek) met goed gevolg hebben afgerond. Ze mogen aan de slag om anderen te bereiken.
Levenskunstenaars worden taalambassadeurs
