De Brug

Zondag, 3 mei 2026

Al het nieuws uit Kampen, IJsselmuiden e.o.

Koggejournaal: Houten Stadsbrug

Koggejournaal: Houten Stadsbrug
Vooruit met de geit bij verkoop zitbankjes gemaakt van eeuwenoud ‘brughout’.
Foto: Emmy van der Hoeven.
Redactie: Nick de Vries

(door Ommelander)
De houten stadsbrug, die in de vijftiende eeuw de oeververbinding over de IJssel vormde, tussen Kampen en IJsselmuiden, diende lange tijd als indrukwekkend decor voor de koggeschepen, bij hun vertrek met handelswaar uit Kampen naar verre, vaak overzeese, gebiedsdelen.

Van dat hout van de pijlers van de Kamper ‘Lange Brug’ ( thans de ‘Stadsbrug’) uit 1448 zijn nu gebruiksartikelen ‘gemaakt in de vorm van houten zitbankjes, broodplanken en ‘onderzettertjes. Eiken, dat bijna 600 jaar later, in de boden van de IJssel goed bewaard is gebleven.

De houten pijlerbrug bij Kampen en de brug over de Maas bij Maastricht, waren ooit de eerste en enige twee bruggen in ons land, door een stad gebouwd en ook door die steden betaald.

Voor de schippers in die tijd een tegenvaller want voor de doorvaart op die routes waren zij aan die steden tolgeld verschuldigd. Kampen met zijn belangrijke, open verbinding naar de Zuiderzee voer daar in bijzonder financieel wel bij.

Wie een bankje, of een broodplank wil bezitten, gemaakt van het eeuwenoude hout van de Kamper ‘Lange Brugge’ uit 1448, moet daarvoor opnieuw tol betalen, maar nu in de vorm van een geringe kostprijs. De opbrengsten hiervan komen ten goede aan de aanleg in Kampen van een zogeheten ‘Voedselbos’; een bos dat voornamelijk producten voortbrengt, in bijzonder voor menselijke consumptie geschikt. 'De ruimte aan de Singel die vrijkomt wanneer het oude zwembad De Steur daar is verdwenen, lijkt daarvoor prima geschikt’, verklaart Hanjo IJkhout, beheerder van de kinderboerderij 'De Cantecleer'. Samen met Kamper banketbakker Eric Rülander, (voorheen banketbakkerij Smit) heeft hij het alleenrecht voor de verkoop van al die bijzondere Kamper houtenbrug-artikelen.

'Het zoveel eeuwen oude brughout kwam, deels vergaan in stukken boven water, maar de kern is nog goed’, aldus Hanjo. 'De vondst gebeurde bij baggerwerk voor het verbreden en verdiepen van de IJssel op de plek waar zes eeuwen geleden zich de houten pijlerbrug bevond en waar de Kamper koggeschepen bij hun vertrek voorlangs zeilden voor een maritieme groet aan de stad; een traditie die de huidige Kamper kogge nu nog in ere houdt.

Het aannemersbedrijf ‘Boskalis Nederland’ uit Papendrecht verrichtte het baggerwerk in de IJssel bij Kampen. 'Daarbij kwamen in totaal 20 pijlerpalen, elk 4 meter lang, tevoorschijn’, vertelt Hanjo. 'Boskalis schonk die resten aan de kinderboerderij omdat het bedrijf er zelf geen bestemming voor had.' Een kennis maakte er met zijn mobiele zagerij planken van, die in de timmerfabriek van Wilko Wijna weer dienden om er gebruiksartikelen van te maken.

Hanjo’s kompaan Eric Rülander verkoopt al geruime tijd speciaal Hanzebrood, maar nu ook in combinatie met broodplankjes, gemaakt van het hout van de vele eeuwen geleden gebouwde Kamper stadsbrug. Wie zo’n stukje Kamper stadsbrug uit de tijd van Columbus koopt, krijgt er een officieel certificaat van echtheid bij. Daarop de bevestiging en een architectonische afbeelding van de vroegere houten pijlerbrug; een bijdrage van de Kamper historicus Theo van Mierlo!