Kogge komt met vlag en wimpel door APK-keuring

(door Christiaan Schutte)
KAMPEN – Het lijkt erop of de Kamper Kogge uit balans is – dat klopt ook wel, hij ligt scheef in het water - maar in werkelijkheid gaat het heel goed met de reconstructie van het middeleeuwse Hanzeschip. Het houtwerk van het zogenoemde onderwaterschip verkeert werkelijk in topconditie.

Dat is gebleken tijdens de tweejaarlijkse onderhoudswerkzaamheden die op dit moment nog plaatsvinden. De reden waarom het schip overhelt, heeft overigens te maken met de megaklus waarbij een deel van de in totaal veertig ton aan lood die het schip zijn diepgang geeft, wordt verlegd.

Het verleggen van de ‘ballast' is nodig om op die plekken te komen waar je normaal gesproken niet bij kunt komen. Jackie van den Bos, die vrijdag samen met Reijer van 't Hul uitleg kwam geven, vertelt over de noodzaak ervan. “Naar verloop van tijd verdwijnt er een heleboel rommel en stof naar de onderkant van het schip waar ook spoelgaten zijn. Het gevolg is dat de zaak gaat rotten en het hout vergaat. Tenminste als je geen onderhoud pleegt. Wij doen dat als vrijwilligers eens in de twee jaar. Doe je niets, dan gaan er paddenstoelen groeien en is een schip als de kogge binnen tien jaar een wrak.”

“De middeleeuwse kogge's hadden een afschrijftermijn van ongeveer dertig jaar”, vult Van 't Hul aan. “Daarna werden de onderdelen die nog bruikbaar waren gestript, of liet men, zoals in Kampen is gebeurd met de IJsselkogge het schip afzinken om de waterloop te reguleren. Een vorm van watermanagement.” Van 't Hul weet dat de onderkant van de schepen tijdens de verre reizen onder de schelpen kwamen te zitten. “Je kent wel de verhalen van mensen die werden gekielhaald en dus helemaal onder het schip door werden getrokken. Die kwamen vaak bebloed weer boven omdat het lichaam langs de schelpen was geschuurd.”

De eigentijdse verhalen die aan de kogge kleven zijn gelukkig een stuk leuker. “We hebben laatst een mobiele telefoon teruggevonden. Op het moment dat die verdwijnt door een gleuf, kom je er niet eerder mee bij dan met onderhoud als dit”, verzekert Van 't Hul. “Het mooie vind ik dat Kees Sars, de scheepsbouwmeester onder wiens leiding de kogge destijds is gebouwd, zeer te spreken is over de staat waarin het schip verkeert.” Van den Bos: “Als je bedenkt dat de kogge hier al sinds 1997 ligt, is dat nog een best een prestatie van al die vrijwilligers die er druk mee zijn geweest. Ikzelf durf wel te zeggen dat de kogge als visitekaartje van Kampen nog in een topconditie is.”