(door Michiel Satink)
KAMPEN – Het tentoonstellen van de IJsselkogge in een vitrine, is slechts 'een terugvaloptie'. Dit voorlopige plan was nodig om Rijkswaterstaat zo ver te krijgen over te gaan tot berging en conservering van het laatmiddeleeuwse wrak, zegt burgemeester Bort Koelewijn. Ook het plan van de stichting Koggekwartier is zeker niet definitief van tafel.
Het middeleeuwse wrak komt, ijs en weder dienende, deze week boven water. Het heeft dan circa 600 jaar op de bodem van de IJssel gelegen. Het wrak ligt in de vaargeul en moet wijken vanwege het uitbaggeren van de IJssel. Alleen: wat moest ermee gebeuren? Berging en conservering – twee uiterst kostbare projecten – waren voor Rijkswaterstaat pas een optie als zeker was dat deze IJsselkogge ook tentoongesteld zou worden. Aan burgemeester Bort Koelewijn de taak daar de handen voor op elkaar te krijgen. Er werd een redelijk strakke deadline gehanteerd. “Dat betekende voor mij en ons college dat we in gesprek moesten met de raad. Willen we de kogge exposeren of niet? Het duurde een paar vergaderingen om het belang van deze IJsselkogge voor Kampen in te zien”, zegt Koelewijn. Aanvankelijk stemde de raad zelfs tegen, maar na beraad staakten alsnog de stemmen en was een extra vergadering noodzakelijk.
Struikelblok
Struikelblok was de pot met geld die nodig is voor het exposeren van dit 'symbool van de Hanze', want dat is de kogge volgens Koelewijn. “In de Hanze zitten veel waarden die nog steeds van belang zijn. De nauwe verbindingen tussen steden. De Hanze gaat om duurzaamheid en wederkerigheid. Men wilde vrijhandel en vrije doorvaart.” Bij een 'nee' van de gemeenteraad lag een alternatief plan al klaar: het in delen naar boven halen van het schip om deze vervolgens in containers af te zinken bij Nijkerk. Iets dat vele malen goedkoper is. Koelewijn is blij dat de raad toch besloot tot exposeren. “Ze zullen geen spijt krijgen dat ze tot dat inzicht zijn gekomen.”
Hondenuitlaatplek
In Bremen is ook een kogge tentoongesteld. “Maar daar is van stukjes één schip gemaakt. Zo'n omvangrijk en compleet schip als hier is nooit eerder gevonden.” Dus mag er meer verwacht worden dan een vitrine op een hondenuitlaatplek? Ja, zegt Koelewijn. De vitrine is de minimale variant waarvoor 5 ton is uitgetrokken. Dit plan was voldoende voor Rijkswaterstaat om over te gaan tot bergen en conserveren. Dat laatste gebeurt in een loods in Lelystad. Een proces dat enkele jaren duurt. “Ik reken op drie jaar. In die periode weten we ook wat er te conserveren valt. Des te nauwkeuriger je dat weet, des te beter het plannen maken is. Met de stichting Koggekwartier heb ik afgesproken dat dat het moment is om te kijken wat ermee te doen.” Deze stichting kwam met een ruim 10 miljoen euro kostend plan voor een museum. Welke andere mogelijkheden dan de 'optie vitrine' zijn er? Een plek nabij de Koggewerf blijft een goede optie. “Maar ik sluit niet uit dat de IJsselkogge op een andere plek komt. Het zou kunnen dat we iets van een Hanzepark willen, waarbij ook de ruimtelijke omgeving wordt ontwikkeld.”
Aan de kade
Zeker is dat de kogge na lichting eerst nog enkele dagen aan de kade te bezichtigen zal zijn. Eerder opperde hij dit nog als plan, “maar dit is nu definitief. Het is mooi dat de inwoners kunnen zien wat de geschiedenis 600 jaar verborgen heeft gehouden”. Daarna gaat het wrak op transport naar Lelystad.
