De Brug

Vrijdag, 8 mei 2026

Al het nieuws uit Kampen, IJsselmuiden e.o.

Kamper moordenaressen Aflevering 8: Gevangenneming, berechting en straf

Kamper moordenaressen Aflevering 8: Gevangenneming, berechting en straf
Foto: Tennekes.
Redactie: Nick de Vries

Schrijfster Iet Erdtsieck dook in het archief verdiepte zich in moordenaressen die Kampen in de loop der eeuwen gekend heeft. De verhalen die zij opdeed, verschijnen maandelijks in De Brug.

Ook in de 20ste eeuw werden er misdrijven gepleegd. Bekend is een enkele moord of doodslag door een man gepleegd op een man. En een poging tot doodslag van een visser op een visser. Daarnaast werden veel overtredingen geconstateerd. Ook moest de politie mannen laten gaan omdat er onvoldoende bewijs was.

In 1904 trachtte visser D. Kanis een zekere D. van Dijk, in een bekende herberg aan de Noordweg, na een ruzie over de plaatsing van aalfuiken, van het leven te beroven met een vuurwapen. Het eerste schot miste, maar met het tweede werd Van Dijk in de schouder getroffen. Hij overleefde de aanslag. Er waren 11 getuigen van deze aanval, waarvan later 10 tegen en één voor Kanis getuigden. Kanis betoogde voor de rechter dat het schot per ongeluk was afgegaan. Wat niet werd geloofd, ook al niet omdat Kanis toen hij door de politie van huis werd gehaald ze te lijf wilde gaan met een groot slagersmes.

Tot en met de Eerste Wereldoorlog werden er in Kampen geen moorden gepleegd en werden er geen kinderlijkjes gevonden. Opvallend is dat er wel veel openbare dronkenschap voorkwam, die werd bestraft met een geldboete of/en enkele dagen hechtenis. Zoals altijd werden er veel diefstallen gepleegd, in 1918 vooral van levensmiddelen (die waren schaars geworden, ook in het neutrale Nederland).

In de het interbellum (de jaren tussen beide Wereldoorlogen) kwam er een andere vorm van kleine misdrijven bij. En wel verkeersdelicten. De mensen werden mobiel. Meer mensen hadden een fiets en ook de auto deed zijn intrede in het stadsverkeer. Dit uitte zich in verkeersovertredingen, zoals fietsen zonder licht, fietsen aan de verkeerde kant van de weg, geen belastingplaatje op de fiets en te hard rijden met de auto. Verkeersongelukken met dodelijke afloop kwamen meer voor. Zoals bijvoorbeeld in 1936, toen de zevenjarige Willem Modderman, die samen met zijn ouders fietste over de Buitenkade, werd overreden en overleed aan zijn verwondingen.

In deze jaren werden er veel kleine misdrijven gepleegd. Er ging geen week voorbij of er werd wel iemand mishandeld, waarvan dan aangifte werd gedaan. Er werden in deze jaren, vergeleken met andere jaren, veel proces-verbalen opgemaakt, inzake een verdacht overlijden, wat bij nader onderzoek een fataal ongeluk bleek. Dit was bijvoorbeeld het geval met de 80-jarige Alberta Siero. Zij kwam door gasverstikking om het leven, doordat een gasleiding was losgeraakt.

Slechts in een enkel geval bleek iemand te zijn gedood of vermoord. Zoals bleek in de zaak van korporaal De Vos van het Instructie Bataljon, waarbij medemilitairen de verdachten waren. De Kamper politie constateerde de moord en daarna kwam de zaak terecht bij het Militair Gerechtshof in Arnhem. In de jaren 1919-1940 werd het lijk van een man gevonden, die gewelddadig was omgebracht en werd door een man doodslag of moord gepleegd op een andere man.

In de Tweede Wereldoorlog zetten de lichte misdrijven zich voort, vooral wat diefstal betrof. Er was in die jaren sprake van prijsopdrijving en het clandestien verkopen van bijvoorbeeld tarwe en autobanden. Er deden zich geen moorden voor, wel waren er ongevallen met dodelijke afloop. In 1941 bijvoorbeeld kreeg de Kamper politie te maken met de dood door verdrinking van Kers van der Stouwe van het Kampereiland, die waarschijnlijk na een hartaanval in een sloot terechtkwam en verdronk.

Vrouwen pleegden in de tweede helft van de 20ste eeuw geen moorden, ook niet op hun pasgeboren kind. Wel werd er in 1944 door de Kamper politie vier keer proces-verbaal opgemaakt inzake vruchtafdrijving (abortus). In de volgende aflevering de tragische moord op de vrijgezel Willem Siebert en de ongewilde doodslag van de ene zuster op de andere.