Sikt de buule!
(door Henk de Koning)
Volgens de officiële berichtn beskikt Kampen over 500 monnumenten, maar ‘et VVD-roadslid Berry Zandbarrug vermoedt det de gemeente Kampm det antal meer as genog vindt. Waarn ‘t er gien 500, maar 499 ‘ad er misskien nog een monnumentien bi’j’ekund, bi’jveurbeeld de vroggere visrokerij’je aan ‘et Slagersplein in Brunnepe.
Of ‘et monnumentale sluusien det bi’j ‘et graam veur de bouw van de ni’je parkeergarage bi’j de Buutnhaamm teveurskien kwam. Maar genog is genog! De gemeente dacht deur skienbaar net zo over want nog maar net was ‘et sluusien deur of binn de kurtste keern was ‘et ook weer of ‘ebreukn en zaatn wi’j weer op onze olde, vertrouwde veurroad van 500 monnumenten. ’t Kan verkeern in Kampm. Zo ook onze wet’older van financiën Martin Ekker. Die wil de belastinks veur de gemeente zelf bliemm inn en deur gien buro van buutnof veur lastig te valn. Pette of veur een wet’older met zoveule vertrouwen in eign kunn, ook al is ie met zien eign bouwkundig adviesbuo falliet ‘egoan. De moed er maar in’oln.
Det advies kump ook de stichting te passe, die de vroggere visrokerij’je in Brunnepe weer as vanolds wil inrichten en bewaarn. Deurmee de meer as honderd jeur olde gebouwgies as buurtmuseum een ni’je toekomst geemd. Maar dan wel op dezelfde plekke as de rokerij’je altoos is ‘ewest. As eerbewies an ‘et riekke visrijverleden van onze stad. Gien eenvoudige opgave veur de stichting die mut opboksen teegn twee zweurgewichten: de gemeente Kampen as de juridische eigenaar van de gebouwgies en ontwikkelaar Mateboer as de economisch eigenaar van det arfgoed. De vroage is wat maakt ‘et verskil? ’t Zuln wel weer de kleine letterties wezen,’ verundersteln Dark Toestebolte, die ooit ies met meer oge veur een knap deerntien as ‘et verkeer op de weg met zien accu-fietse teegn een lanteernpoale opknapm, maar deur de kleine letterties die ska niet as ‘blikska’ van zien verzekering uutbetaald kreeg.
Vischrookerij’je
De gemeente Kampm, Mateboer en de Stichting Vischrookerij’je voern saamt now ‘et spellegien: ‘Van ‘et Kassien noa de Muure’ op. ‘Goeje morn gemeente, as stichting woln wi’j graag ies met oe proatn…’ Gemeente: ‘De visrokerij’je?! Mu’j veur bi’j de economisch eigenaar wezen.’ Stichting: ’Goeje morn economisch eigenaar, as stichting woln graag ies met oe proatn…’ Mateboer: ‘Proatn? Die olde vis’ukkies?! ‘Mu’j veur bi’j de juridísch eigenaar wezen.’ Stichting, ‘ellug: ‘Ja, ‘eurt ies..! Wie is er ‘ier now zo glad as een oale!’ Vaste stiet det alle partij’jen over de olde Brunneper Visrokerij’je al vuule langerder met menare in ‘et wier lègn.
‘Saamt doen’, ‘eur ie de borgemeester in zien toespraakn vake roepm. Maar soms zo’j denkn: ‘Bedoelt ie deurmee soms Mateboer en de gemeente saamt…?!’ verbazen Gait Teuverlanteern zich. Ook de gemeenteroad ‘old zich koeste. ‘Met mooie gerechtn as ‘Paling in ’t Gruun’ zo’j toch denkn det ‘Gruun Links’ wel veur de rokerij’je zol opkoomm. ‘Det de PvdA zich stille ‘olt kan ‘k best begriepm,’ vun Gait Teuverlanteern. ‘Die partij ‘ef al muujte zat zien eign over’ende te ‘oln en bi’j de Partij veur de Diern ‘oef al ‘elemoale niet met gerookte paling an te koomm. Bi’j Gemeentebelang ei’j nog de beste kans. Want een olde visgrokerij’j ambachteluk weer in gebruuk neemm, deur ‘ef de ganse gemeenskap wat an. Al was ’t enkelt al as toeristische hattraksie. Maar zo giet ‘et in ‘t leemm. Niet enkelt gebouwen, ook menselukke monnumenten raakn uut de tied.
Deur ei’j de pas nog overleden Jan Willem Siebrand junior. Zeune van de oprichter van ‘et Kamper miljoennbedrijf in wien, likeurties en limonades. De Siebrands waarn monnumentale ondernemers, weur de ganse stad van profiteern. De pannfebriek van Bark al eemm zo. Siebrand en Bark waarn in de veurige eeuw Kamper bedrijven, die wark beuden an veule honderden Kampenaarn. Jan Willem Siebrand senior, directeur en oprichter van de firma , was een weur zaaknwonder. Begunn met een enkel vaatien portwien uut de lading van een bi’j sturmweer bi’j Terskellingk ‘ezunken vrachtskip wist ie van een dubbeltien en kwartien (en nog meer) te maakn.
Biestemarkt
As jong verslaggevertien bi’j de Kamper krante zie ik ‘em nog in zien slee van een waagn (met sjaffeur) stapvoets tussen de kreumpies van de mudvolle Graf’urster Biestemarkt deurrieden. As ‘et finansjeel wonderkiend van zien geboortedurp kon ie zich det bi’j ‘oge uutzunderingk vereurloven. Hangend uut ‘et raampien van zien luxe waagn begroeten ie dan, as een vurst op rijtoer, alle durpelingen, die ‘ei niet enkelt van gezichte, maar ook van name kenn. Dan daveren J.W.’s stemme over de Biestemarkt noa een Grahurster slager achter zien kreumpien: ‘Hé Gait! Dut Dark deur eemm een wust van mien. Ik betaale oe zo metene wel!’ En det gebeurn dan ook. In ‘et vroggere durpscafé van zien olders an de Veurstroate zetn JW zich dan breeduut an de lange stamtoafel, temidden van de veeboern en handelaarn, die veur een gratis rundtien Vieux best bereid waarn geduldig te luusten noa JW’s bizundere leemsverhaal. Want nooit raakn Jan Willem senior uut’eproat over ‘et wonder van zien zakeluk succes. In een donker ‘uukien, op de vloere van ‘et café, zat dan een verkreukeld mannegien, det ingewikkeld tokkelen op een spierwitte gitaar, die bi’j de komst van iedere ni’je bezuuker flitsend oplichten in ‘et plotseling binnvallend daglicht.
Vake ook verslokten de boern zich ‘oestend in de cognac as ‘et mannegien zien murmelend snarenspel muzikaal stark bi’j voern met de langerekte uuthaal van een plots opklinkende mondharmonika, die met beugels an de gitaar was verbunden. Een verrassende toegift, weuran de boern, opverend van skrik, de lipm al koesterend de volle glaasies, genaderd, maar niet gewend raakten… Een enkele, muzikaal wat hoger opgeleide handelaar, wol dan nog wel ies in de grepe raakn van det skienbaar cultureel gedoe, deur met spetterende vingers mee de moate te slaon op de met Vieux deurweekte toafel. Mooi sfeertien was det toen. As jong verslaggevertien kwam ik graag op de Graf’uster Biestemarkt. Een markt zo verbunden ook met de Siebrands!
Allo, Hendrik
