Kampm ‘ef er weer een luchien bi’j: waterstofcyanide. Niet as Chanel 5 te vekriegn in een parfummerie-zake, maar gratis en veur niks op te snoemm uut de olde Buutnhaamm. Now gebruukt mien partner ‘Midnight Rose’; ook niet ‘elemoale ongeveurluk want ze dut det geurtien altoos op vlak veur noa bède goan en metene lig ik te kranewaakn, zo’k die rose now wel of niet plukn? Maar Waterstofcyanide is een stark potent gif . A’j deur an roekn sloap ie metene en a’j er teveule an roekn is ’t metene ook insloapm.
Die wetenskap ‘ek niet van mien eign, maar uut de ensiklootbie van ‘Wikipeda’ op Google. Now ‘em mensen det met peerden gemeen det ze biologisch bi’j ‘et minste geveur op de vlucht sloan. Umme now te veurkoomm det Brunnepe en deels de binnstad in paniek op de vlucht zoln sloan bi’j ‘et alarm: ’ Giftige dampm uut de Buutnhaamm!’, wier de haamm compleet met rood-wit geveurnlint of’ezet. As bewies: ‘Gien geveur veur de volksgezond’eid!’ Mien verbaasd det. As er gien geveur veur de volksgezond’eid bestiet weurumme dan det lint? Da’j anders zuln denkn: ‘t Is in november nog nooit zo ‘iete ‘west, ik goa in de Buutnhaamm ies lekker een rundtien zwemm? Maar d’r is in die haamm nog nooit ‘ezwumm! Tussen al die skeepmm zekers! En al ‘elemoale niet in november!
Trouwens umme te kunn baggeren waarn alle plezierskeepmm de haamm al uut. Det er gien geveur veur de volksgezond’eid bestiet kan wel klopm want bodemonderzuukers bin wel in de Buutnhaamm te water ‘egoan. Niet in een Spidobruukien, maar met beskarmende kledingk an en een zuurstofmasker op. Want die luigies bin deskundig genog umme te weetn det waterstofcyanide genog zoer bevat umme ook de starkste vezels van zo’n markbruukien op te lussen. En met de rafels an oe blote gat een bietien rondzwemm in een met linten of’ezette giftige haamm, zo van : ’Kiek ons ies gedorfd watermonsters neemm !’ det giet ook specialisten te varre. De argste vervuiling met waterstofsyanide wier ontdekt in de bodem vlak onder ‘et haammkantoor. ‘Eel toevallig want er waarn ‘ier en deur in de haamm op goed geluk wat watermunterties ‘eneumm. Zo van: ‘Probeert ‘et ‘ier ies Gait. Roek ie now dan al wat?’ Maar Gait, snotterug as ie was, reuk niks. De griepprik ‘ad ie nog niet ‘ad en ‘et heersen al wel. Wel drung een nare luchte deur in ‘et haamgebouw zelf. De bezuukers in ‘et resterant keekn eerst menare verdacht an. Want bi’j alle drukte lut er altoos wel iemand ene vliegn, maar allemoale eemm een neuze vol en ie bin er zo deur’ene. Gien mense in ‘et havengebouw die er dan ook an dachte alarm te slaon: ’Jongens, wegwezen, ik roekke waterstofcyanide!’ ‘Was det wel ‘et geval ‘ewest, nog niks loos, want de over’eid, die op ons welzijn acht mut geemm, ‘ef dan altoos de geruststelnde verzekeringk nog bi’j de hand: ‘Gien geveur veur de volksgezond’eid!’
‘Goat now maar rustig slaopm’ steln ooit Premier Colijn in de crisisjeurn van de veurige eeuw deur de radio ‘et volk gerust. Eemm later brak de Tweede Wereldoorlog uut. ‘Kiek, ‘sprak Jannus Flapuut, ‘ik indexere mien op ‘et Skokkerbeeld an de Buutnhaamm. Zolange as det nog op zien sokkel blef stoan, loop ie gien geveur. Wel kek det skokkersgezinnegien arrug bezurgd vanof zien sokkel, maar det was al zo.’ De skuld van de vervuiling in de haamm vin zien oorzake in de industrie’jn die ‘ier vrogger in bedrijf waarn. Met as grootste vervuiler de Kamper gasfebriek, kurt in de buurte van de Buutnhaamm. Met de anleg van de parkeergarazie er vlak noast kwam de zweur vervuilde grond onverwacht an ‘et licht. Ook niet leuk veur de gemeente want teveurn waarn wel bodemmonsteres ‘eneuum. Zo’n gemeente wet ook wel det ‘regeern veuruutzien is, maar ‘oe dieppe muj goan. Wat die vervuilde grond angiet, niet dieppe genog.
Vermoedeluk ‘et wark van dezelfde twee monsternemers die in de Buuthaamm ‘et bodemonderzuuk deden. ‘Prik ‘ier dan ies Gait! ‘Misskien roek ie dan wat.’ Maar Gait kuchen toen al en zien neuze zat dichte. Mogeluk griep. ’t Zat er an te koomm. Feiteluks zit ‘eel ‘et leemm vol onverwachte gebeurtenissen, maar umme det de gemeente now kwoaluk te neemm..? Wat niet onverwacht kump is R van Zwarte Piet in de moand. Dan weet ie, de Zwarte Piet-haters bin de messen al weer an ’t sliepm umme Sundekloas an de veln te goan. Volgens die hactivisten zol de trouwe gekleurde knechte in dienst van een blanke boas de slavernnij van vrogger priezen. Niks is minder waar. Piet dut bi’j zo’n stokolde boas met plezier an mantelzurg. Zekers met zo’n tabberd! Wel zurgen die Piet-haters veur vreemde toestanden.
Zo mag een kennis van mien, een Surinamer, op zien wark niet veur Zwarte Piet speuln. ’t Mut veur de lieve vrede een Roetveeg-Piet wezen. Maar ‘oe doe’j det met een Surinamer ? Bi’j zien geboorte was ie al ‘elemoale zwart en det krie’j er zomaar ook niet meer of. Em deels witkwasten, zodet ‘et net liekt of zien eign zwart de roetveegn bin, wil ie niet. ‘Black is beautiful!,’ rup ie dan.’t Argste is nog al die oproer rond ‘et Sundekloasfeest. De kienders begriepm er al ‘elemoale niks van. De skoe al ‘ezet, zit er de volgende morn niks in. Ja, Sint kon niet deurrieden, wegblokkade bi’j Dokkum! Dan al die bedreigde borgemeesters. Met de Sundekloas zitn al meer borgemeesters in de ‘Blijf-van-me-lijf’-uuzen, as vrouwen,’ zeg Dark Toestebolte. Vol verbazingk det ‘et de eerde nog lukt zich op te warmen met zoveule kolde under de mensen. Deurumme ‘ef Dark zich zich veurgoed van ‘et sundekloasviern of’ekeerd. ‘Ik zette mien skoe niet meer,’ sprak ie verbitterd. ‘Ik kope met Sundekloas zelf wel wat veur in mien skoe…
‘Allo Hendrik
