Het in 2016, in de IJssel bij Kampen, door Rijkswaterstaat geborgen scheepswrak van een vijftiende-eeuwse kogge, blijkt nu een bron van inspiratie voor kunstzinnige bewonderaars.
Maritiem kunstschilder Arnold de Lange uit het Noord Hollandse Wormen beeldde de Kamper IJsselkogge in olieverf uit op een doek van 50 bij 60 cm. Het schilderij toont het vermaarde handelsschip van weleer in volle glorie stroomopwaarts varend langs het Kamper IJsselfront, compleet met heel wat neven-activiteiten, zoals die toen op de IJssel gangbaar waren.
Voormalig dierenarts Jan Boerhof, nu autodidact scheepsmodellenbouwer, heeft in zijn atelier op de Koggewerf al een mooi begin gemaakt met het op schaal (1 op 20) nabouwen van de boven water gehaalde Kamper IJsselkogge. Een werkstuk met als richtlijn de, ook na vele eeuwen onder water te hebben gelegen, nog vrijwel geheel complete opbouw van deze oorspronkelijke kogge. ‘Deze is wel wat ruimer van opzet dan onze, tussen 1994 en 1996 gereconstrueerde Kamper Kogge,’ aldus Boerhof. ‘Ook is in het wrak van de geborgen IJsselkogge een grote koepeloven aangetroffen wat er op zou kunnen duiden dat dit type een bevoorradingsschip is geweest voor de enorme vloot waarover Kampen toen beschikte,’ voert Boerhof aan.
Maritiem archeoloog en duiker Wouter Waldus uit Leiden gaf Arnold de Lange opdracht de IJsselkogge zo natuurgetrouw mogelijk, ook in de oorspronkelijke tijd uit te beelden. Het werd een nagenoeg fotografische afbeelding in de weelderige stijl van de oude meesters. ‘Arnold slaagde hierin door het tevoren bestuderen van alle documenten over de IJsselkogge die ik hem toezond’, vertelt Wouter Waldus.
Deze gaf in 2016 namens Rijkswaterstaat leiding aan het bij Kampen boven water halen van het unieke scheepswrak en wilde aan dit spectaculaire bergingswerk, dat wereldwijd aandacht trok, een blijvende herinnering bewaren.
Het indrukwekkende kunstwerk hangt inmiddels bij hem thuis. ‘En daar blijft het ook’, glundert de ervaren duiker. ‘We bezien nog of te zijner tijd van het schilderij reproducties te koop zullen zijn.’
Op de koggewerf aan het schaalmodel van de IJsselkogge bouwend zegt Jan Boerhof: ’Het tijdvak van de koggeschepen is zo interessant omdat we er maar zo weinig van weten. De voor mijn model noodzakelijke gegevens haal ik van internet, uit archieven en uit documenten die Wouter Waldus mij toestuurde.’ Vooral ook maakt Boerhof voor zijn modelbouw gebruik van de veelzijdige kennis waarover ‘koggespecialist’ Karel Vlierman uit Volendam beschikt. Deze deed veel ervaring met schepen op bij het in kaart brengen van vele soorten scheepswrakken, die bij het droogleggen van polders zijn aangetroffen.
‘Over die bevindingen schrijft Vlierman nu een boek’, weet Boerhof. De voormalig dierenarts heeft na zijn pensionering op de Koggewerf al heel wat scheepstypes als model tot in detail nagebouwd. ‘Met name die uit het tijdvak tussen 500 tot 1800,’ licht hij toe. Eenmaal (‘wellicht binnen een jaar’) als het schaalmodel van de unieke IJsselkogge gereed is hoopt hij dat het als pronkstuk een mooi plaatsje krijgt in wat Boerhof voor ogen staat, ‘een speciaal ‘Hanzemuseum’ op de dan geheel vernieuwde Koggewerf.’
