Kamper Kogge Journaal: Knap staaltje

(door Ommelander)
‘De klus van het renoveren van het scheepsdek van de Kamper kogge zit er bijna op en is ook goed verlopen,’ zegt Kees Sars, bouwmeester van de Kamper kogge. Hulp bij dit werk kreeg hij van vrijwilligers van de stichting ‘Kamper Kogge’. Vanaf 1994 tot 1998 vond de bouw van de kogge plaats op de Koggewerf in het hartje van de oude Hanzestad Kampen.
De oorspronkelijk zeilende eiken houten éénmaster, is inmiddels zeventien jaar in de vaart. Zonder eerst mankementen te vertonen of forse averij te hebben opgelopen. Wel met zijn markante klassieke verschijning furore makend bij tal van nationale en internationale evenementen. Meestal inhakend op het maritieme verleden van steden, die in de middeleeuwen samen optrokken in het machtige handelsverbond van de Hanze.

De kogge was in zijn tijd de varende pakezel van de Hanze. Daarmee de oermoeder van onze moderne kustvaart. Kees Sars leerde de bijzondere kunst van het bouwen en herstellen van historische vaartuigen van Willem Vos; de vermaarde scheepsbouwmeester op de ‘Bataviawerf’ in Lelystad. Vanzelfsprekend dan ook dat de stichting ‘Kamper Kogge’ Kees Sars weer naar de werf in Kampen vroeg om het dek van de Kamper kogge te komen herstellen dat, naar het scheen, was aangetast door een woekerende houtschimmel. Het aanbrengen van een rubberen mat op het dek tegen doorlekken van buis- en regenwater naar de manschappenverblijven, zou hiervan de oorzaak zijn.
Zwammen op scheepshout
‘Of dat zo is kan ik niet beoordelen’, zegt Kees Sars. ‘Maar zwammen op grote schaal in het scheepshout hebben wij niet geconstateerd. Bekend is dat inwatering uuiteindelijk houtrot veroorzaakt. Bij sommige delen van het schip bleek dit het geval, zodat er nieuw hout voor in de plaats moest komen. Zoals bij enkele balken. Tevens is na het weghakken van rotte stukken nieuw hout aan de bestaande constructie gehecht. Bij een drie meter lange scheepsbalk gebeurde dit over een lengte van twee meter. Ook enkele met houtrot aangetaste luiken aan boord zijn met nieuw hout hersteld,’ verklaart Kees. Legt uit: ‘Houtrot is in wezen het werk van zwam,maar de aantasting kan plaatselijk zijn en hoeft niet zomaar verband te hebben met het hele scheepsdek van de kogge.’

Kees raadt de stichting ‘Kamper Kogge’ aan het houten schip met een dekzeil te beschermen, wanneer het gedurende de wintermaanden in de Buitenhaven ligt afgemeerd. ‘Het schip is voor het publiek dan minder zichtbaar, maar het hout droogt goed op wat beter is voor het behoud’, stelt Kees. ‘Wel zijn bij de renovatie de rubberen matten weggehaald van het dek. Tevens beter voor het drogen van het dek.’ Na dit alles blijft er trouwens ruimschoots werk aan de winkel. Kees Sars: ‘De komende tijd gaan we het schip grondig inspecteren om vast te stellen wat er in de komende jaren verder nog aan onderhoud aan de kogge moet gebeuren.’