Volgens mij komen alle baby’s met een goede inborst op de wereld. Lekker puur en nog niet bedorven door de grote mensenwereld. De meeste kinderen zijn goudeerlijk. En als ze een keer liegen, spreekt hun gezicht boekdelen. Ze nemen over het algemeen geen blad voor de mond. De kans is groot dat je op straat een onschuldig kinderstemmetje hoort zeggen: ‘Oh mama, kijk eens wat een vieze haren die meneer op z’n rug heeft.’ of ‘Die mevrouw is nog veel dikker dan oma.’ Die moeder verschiet vervolgens van kleur na deze uitspattingen van haar jonge telg.
Als je ouder wordt, dan leer je in soortgelijke situaties je mond te houden. Je denkt vaak precies hetzelfde als de kleine kinderen, maar je spreekt het uiteraard niet uit. Want laten we eerlijk zijn, het is niet de bedoeling om iemand bewust te kwetsen. In mijn jeugd heb ik mijn ouders regelmatig voorgelogen. Meestal had dat te maken met huiswerk dat ik niet had gemaakt, met uit de keukenla op onverklaarbare wijze verdwenen snoepjes of met het op zaterdagavond te laat thuiskomen na het stappen. De ene smoes wat nog beter dan de andere. Ze waren soms zo goed verzonnen, dat ik bijna zelf begon te geloven dat het waar was. Volgens mij hebben de meeste pubers hier wel een handje van.
Ik hoor regelmatig uitspraken van mensen, waarvan ik bijna zeker weet dat het grote leugens zijn. Daarvoor hoef je ze niet aan de leugendetector te zetten. Het is maar goed dat zij niet als Pinokkio door het leven gaan, want dan kon er inmiddels een grote zwerm vogels op hun neus bivakkeren. Na mijn pubertijd heb ik nauwelijks meer gelogen. Ik leef al jaren onder het motto ‘eerlijk duurt het langst’. Ik zal niemand bewust pijn doen met een opmerking maar als iemand mij een vraag stelt, krijgt die een eerlijk antwoord. Als ik iemands haar na een knipbeurt afschuwelijk vind, zal ik dat eerlijk zeggen als mij de vraag wordt gesteld wat ik van de nieuwe coupe vind. Dat is toch beter dan een lulverhaal ophangen voor de lieve vrede? Het gaat er toch om dat je het zelf mooi vindt? En als je niet op een eerlijk antwoord zit te wachten, moet je het me niet vragen.
Marco Borsato zingt in het lied ‘Duizend scherven’ de volgende tekst: ‘Liever de waarheid, dan een leugen die mooi lijkt? Wat zou je kiezen, als je mocht kiezen tussen weten en vergeten?’ Ik ben van mening dat het mogelijk is om elkaar met de juiste woorden altijd de waarheid te zeggen. Ik geef toe dat het af en toe best confronterend is, maar ik kies dan toch voor de waarheid. Zelfs het leugentje om bestwil gaat er bij mij niet in. Dan kun je nog beter zwijgen.
Het voordeel van de waarheid vertellen is dat je niets hoeft te onthouden. Alle leugens hoeven nergens te worden opgeslagen om ze indien nodig weer op te rakelen. Met een leugen kun je misschien een snel succesje boeken. Maar het spreekwoord luidt niet voor niets: ‘al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel.’ Ik heb eigenlijk nooit een vol hoofd. Er is in mijn hersenen in ieder geval geen ruimte nodig voor verzonnen leugens. Ik word wat dat betreft liever gehaat om mijn eerlijkheid, dan geliefd door mijn leugens. Deze levensvisie kan ik iedereen aanraden.
