(door Maarten van Gemert)
Behalve kenners zullen niet veel mensen weten wat een frictielas is. Nog minder mensen zullen doorzien hoe duurzaam die techniek is. Voor Dick Fix stond dat ook niet voorop toen hij zijn bedrijf startte. Hij was en is simpelweg gecharmeerd van de ”mooie en schone lasmethode”. Friction Welding Holland is rondom dit lasprocedé opgezet. Op meer terreinen is FWH inmiddels volop met duurzaamheid actief.
Onopvallend
Aan de grens met Haatland, strikt genomen op industrieterrein RW50, staat een onopvallend bedrijfspand. Het herbergt, achter twee voordeuren als van een particuliere woning, een onopvallend duurzaam bedrijf. Het product is in Nederland niet zo bekend en daarin schuilt deels de kracht. Frictielassen ookwel wrijvingslassen genoemd (in het Engels en Duits friction welding resp. Reibungsschweißen) wordt weinig toegepast bij Nederlandse bedrijven of het wordt binnenshuis uitgevoerd.
Nadat zijn vorige werkgever failliet ging, specialiseerde Dick Fix zich in de methode en startte in 2011 Friction Welding Holland. Van huis uit is Dick Fix werkzaam in de hydraulische cilinderproductie. Bij een vroegere werkgever maakte hij kennis met frictielassen en zei tegen zichzelf: ”Als ik ooit voor mezelf begin, ga ik dat doen.”
Dick Fix houdt het lasproces in de gaten (foto: Maarten van Gemert)
Opstartfase
Toen zijn laatste werkgever er de brui aan gaf, zag Fix zijn kans schoon. In december 2010 sprong hij in het gat in de markt dat hij zag. In januari 2011 kwam de eerste machine voor frictielassen. Tot augustus kampte de machine met kinderziektes maar in september 2011 draaide de machine één dag per maand. Inmiddels loopt dezelfde machine 16 uur per dag.
Een dergelijke machine voor frictielassen is een flinke investering en daarom besteden bedrijven dat graag uit hoewel dat op tegenstand kan stuiten van lasspecialisten bij de bedrijven zelf. Friction Welding Holland ”ontzorgt” de klant en denkt mee. De klanten, die grotendeels uit het buitenland zoals Duitsland en Engeland afkomstig zijn, beraden zich er soms lang over alvorens in zee te gaan met het Kamper bedrijf maar dan blijven ze ook behouden voor FWH.
Uitbreiding
In april komt een tweede machine. In principe is die hetzelfde als die uit 2011 maar dan moderner. Daarnaast werkt Dick Fix ook aan uitbreiding van het pand. Volgend jaar hoopt hij een nieuwe hal te kunnen toevoegen aan het pand met onder andere een laad- en losplatform voor vrachtwagens.
In een reportage van ’Ondernemen doe je zo’ is de presentator enthousiast zoals Fix op 55-jarige leeftijd samen met zijn vrouw Jannie en zijn zoon Berry op 12 mei 2010 voor zichzelf begon met het relatief unieke procedé. In 2014 werd hij genomineerd voor de Metaalunie Business Award. In vaktijdschriften en op vakwebsites zoals MetaalNieuws.nl zijn reportages te lezen die tot in detail ingaan op de lastechniek.
De bouw van de nieuwe hal is in vole gang (foto: Maarten van Gemert)
Materiaalbesparing
Het belangrijkste, inherent duurzame aspect aan ”wrijvingslassen” betreft de besparing op materiaal. Er vindt geen verspaning plaats. Er hoeven geen metaaldelen (spanen) weggesneden te worden dat afval oplevert. Het aan elkaar ”smeden” van metaaldelen is een kortstondig proces van enkele minuten in tegenstelling tot conventioneel lassen dat een uur kan duren voor hetzelfde resultaat. De warmteontwikkeling is zeer beperkt en er komt geen laslicht bij kijken evenmin als lasdamp en toevoegmiddelen als lasdraad.
Bekende duurzame aspecten als zonnepanelen en elektrische bedrijfsauto’s maken ook onderdeel uit van de duurzame bedrijfsvoering. De stroompieken kunnen niet door zonnepanelen opgevangen worden dus die stroom wordt uit het net getrokken waar ook alle opgewekte zone-energie ook heen vloeit. Tenslotte vertelt Dick Fix, die van elk bedrijfs- en technisch detail op de hoogte is, dat de afgelopen jaren ook de luchtzuivering is aangepakt. Er is een afzuiginstallatie met filter geïnstalleerd en de lucht en warmte wordt gereciruleerd. Voorheen verdwenen er veel warmte door de schoorsteen tot gerief van menige vogel. ”Maar,” merkt Fix op, “’we stoken niet voor de mussen.”
Lees hier de eerdere artikelen in de reeks Duurzaam Haatland.
