KAMPEN – Het baggeren van de IJssel bij Kampen over een lengte van zeven kilometer is afgerond. Op een klein deel na: onder de Stadsbrug wordt nog tot in april gewerkt. Dat moet voorzichtig wegens de vondst van eeuwenoude palen, mogelijk nog van een oudere brug.
Opnieuw een archeologische vondst tijdens het project Ruimte voor de Rivier in Kampen: na de kogge op de bodem van de IJssel en de steiger die bij de Enk onder het zand vandaan kwam, blijken delen van een van de laatmiddeleeuwse bruggen onder de huidige Stadsbrug te zitten. Het gaat om twintig palen die in de rivierbodem zijn geslagen. Negen zitten er nog onder de brug, de overige zijn al naar boven gehaald. Een spectaculaire vondst, zegt stadsarcheoloog Alexander Jager. Bij de bouw van de brug in de negentiende en later vervangers ervan in de twintigste eeuw zijn de fundamenten diep gelegd. Daarom is bij de bouw van de Stadsbrug van 2001 al niets meer uit de middeleeuwen aangetroffen. Nu is dus gegraven op plekken waar dat toen niet nodig was. Volgens Jager is dit de laatste kans ooit nog iets van een van de laatmiddeleeuwse bruggen naar boven te krijgen. “Na dit baggerwerk krijg je nooit weer zo'n kans.”
Houten Brug
Op de plek van de huidige Stadsbrug bouwden de Kampenaren al in 1448 een brug naar de overzijde van de rivier. Van protesten van andere steden, die in de brug een obstakel in de rivier zagen, trok het stadsbestuur zich niets aan. Het had eerder de weersomstandigheden en rokende burgers te duchten. In 1450 of 1451 raakte de brug ernstig beschadigd door kruiend ijs. En later vatte de brug enkele malen vlam doordat op de houten brug door burgers gerookt werd. De brug bleef maar werd in de negentiende eeuw vervangen door een ijzeren variant. Van de houten brug is nooit meer iets teruggevonden, tot circa vier weken terug dus. De vondst is niet naar buiten gebracht omdat nog onderzoek plaats vindt. Zo worden de nog aanwezige palen ingemeten om te bepalen waar de houten brug precies heeft gelegen. Dat inmeten wordt gedaan door een duikteam. Een riskante operatie: de stroming onder de brug is vele malen sterker dan die het duikteam bij de IJsselkogge te verduren had. Daarna worden de palen er een voor een uitgehaald. Voordeel voor de gemeente is de hoofdregel 'de verstoorder betaald'. In dit geval zijn de kosten dus voor Rijkswaterstaat. "Het is mooi dat er geld is om zo'n vondst als dit boven water te halen.''
Daarna kan onder de brug gebaggerd worden. Het uitdiepen van de vaargeul is afgelopen vrijdag afgerond. In een jaar tijd is circa 2 miljoen kuub zand uit de vaargeul in de IJssel tussen Molenbrug en Eilandbrug geschept. “Vergelijkbaar met 150.000 volle vrachtwagens”, zegt projectleider van Rijkswaterstaat Jacco Zwemer. “Samen met de aanleg van het Reevediep zorgt dit voor een verlaging bij hoogwater van 40 centimeter bij Zwolle.” Het verdiepen van het zomerbed met twee meter – tot een diepte van zes meter – zorgt voor een daling van het hoogwater met 20 centimeter. De andere 20 centimeter wordt bewerkstelligt met het Reevediep, ofwel de bypass. Totale kosten van het project: 280 miljoen euro.
