KAMPEN – Ab Weegenaar ziet bij binnenkomst al of iemand een orgelliefhebber of -kenner is. De een gaat achterin zitten om zich te laten overweldigen door het Hinszorgel. De ander voorin omdat hij alles tot in detail wil horen. Voor beide type adepten organiseert de Concertcommissie het hele jaar door een ‘kwalitatief hoogwaardig en zeer gevarieerd programma’ met ervaren orgelkunstenaars en jong talent. Al veertig jaar lang.
Om het lustrumjaar luister bij te zetten trakteert de commissie op zaterdag 9 september op een voor iedereen gratis toegankelijk concert. “Het is tevens de afsluiting van Nationale Orgeldag en Open Monumentendag”, aldus voorzitter Hette Meijering van de Concertcommissie. Weegenaar is als begenadigd organist, voor wie het Hinszorgel vrijwel geen geheimen kent, en adviseur verbonden aan de groep waarvan Arjan Broekhuizen de secretaris is. Laatstgenoemde zorgt tevens voor een stuk pr en maakt aan de hand van Weegenaars democratisch aangedragen adviezen het programma. “Een hele klus”, zegt Broekhuizen. Weegenaar beaamt het. Lachend erkent hij dat organisten zelf doorgaans niet de beste organisatoren zijn en dat je dus blij mag zijn met iemand anders die dat aspect regelt.
Het komt best wel eens voor dat er binnen de commissie discussie is. Meijering: “Dat gaat dan over de vraag of we een organist wel of niet moeten vragen. De praktijk is dat we daar altijd op een goede manier uitkomen.” De uitgangspunten zijn dezelfde gebleven in de loop der jaren. Aan kwaliteit wordt niet getornd. De commissie heeft ook buiten Kampen een reputatie op dat gebied. Een ander speerpunt is dat jong talent de kans krijgt van zich te laten horen en als derde waakt de commissie er voor dat er binnen te korte tijd concerten worden geprogrammeerd met een overlap in repertoire. Variatie dus. Overigens is het risico op overlap niet groot. De orgelmuziek kent een eeuwenlange geschiedenis, van renaissance en barok (met Bach als ‘Big Boss’) tot hedendaags. Weegenaar noemt dit reservoir ‘onuitputtelijk’. Je kunt er complete thema’s uit halen en dat is precies wat Weegenaar doet. Dat kan door orgelmuziek met composities uit een bepaald land te programmeren, zoals Duitsland of Frankrijk, maar ook door een periode te kiezen. Of juist door tijdslijnen met elkaar te verbinden. “In de orgelmuziek zie je veel dat componisten zich laten inspireren door beroemde voorgangers om er vervolgens een eigen vorm aan te geven”, weet Meijering. Het thema dat daar bij hoort, is ‘Oud en nieuw’ en Weegenaar illustreert dat met een voorbeeld. “Ad Wammes is een eigentijdse organist die aan de slag is gegaan met het werk van de in de zestiende eeuw geboren Nederlandse componist Sweelinck.” Waar Sweelinck met name om bekend is geworden zijn z’n toccata’s, variaties op liederen en koralen.
Er zijn liefhebbers die speciaal voor zulke uitgewerkte thema’s of een favoriete organist komen. Anderen genieten weer eens van het Hinszorgel en ook dat is een heel goede reden. Het Hinszorgel behoort namelijk tot de absolute top. Hoewel Weegenaar niet durft te zeggen dat het net zo goed zou klinken in een andere kerk. “De Bovenkerk en het Hinszorgel zijn een twee-eenheid. De akoestiek is fenomenaal.” Al komt dat, zoals eerder gememoreerd, het beste tot zijn recht als je een beetje voorin zit. Broekhuizen: “Ik zit vanuit mijn hoedanigheid van commissielid wel eens achterin omdat je daar het overzicht hebt. Dan merk je echt het verschil.” De atmosfeer is achterin dan weer geweldig.
De Concertcommissie prijst zich gelukkig dat de Bovenkerk nog een orgel heeft: het Reilorgel. Dit juweel werd eind vorige eeuw aan de kerk geschonken door orgelliefhebber Henk Stoel. Het was nog even de vraag waar het zou worden geplaatst. Meijering herinnert zich dat men klappend en zingend door de kerk liep om te kijken welke optie akoestisch gezien de beste was. Ook dit orgel brengt de liefhebber in vervoering, vooral bij werken van Bach en componisten uit die tijd. Zaterdagavond is het echter het Hinszorgel dat de hoofdrol speelt. Met Ab Weegenaar, de Zwolse organist Toon Hagen en Harm Hoeve is een verrassend programma samengesteld van hoog niveau. Gezellig belooft het eveneens te worden met een drankje achteraf. Iedereen is welkom.
