“De kiezer heeft gesproken en het resultaat is bekend. Dinsdagavond vergadert de gemeenteraad in oude samenstelling en die moet een besluit nemen over de toelating van de gekozen raadsleden. Op die avond nemen we in Kampen afscheid van 14 raadsleden. Daarna vindt er een afscheidsreceptie plaats in het stadhuis voor de vertrekkende raadsleden. Ik weet zeker dat zij uw bezoek zeer op prijs stellen. Donderdagavond vindt de installatie van de gemeenteraad in nieuwe samenstelling plaats. Ook hierbij bent u van harte welkom.
Richting alle raadsleden en zeker richting de vertrekkende raadsleden is een hartelijk woord van dank op zijn plaats. De tijd dat zij lid van de gemeenteraad zijn geweest varieert van bijna 2 tot ruim 26 jaar. Zij allen hebben een voorname rol gespeeld bij ingrijpende besluiten voor onze gemeente. Zij stelden de beleidsregels vast voor zorg en participatie en gaven de kaders aan voor de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente. Zij beschikten over het geld dat voor verschillende doelen mocht en moest worden uitgegeven, stelden vast waarop moest worden bezuinigd en oefenden controle uit op burgemeester en wethouders die beleid van de gemeenteraad uitvoerden en die ook zelf allerlei besluiten namen, waarover raadsleden hen konden ondervragen. Zo oefenden zij belangrijke democratische controle uit en nodigden uit tot bijstelling als zij daartoe aanleiding vonden.
Donderdagavond leggen de raadsleden de eed of de belofte af. Daarmee starten officieel hun werkzaamheden. Wat de samenstelling betreft geldt hier nog een bijzonderheid. Drie van de zittende wethouders zijn benoemd als raadslid. Zolang er geen nieuwe wethouders worden aangewezen blijven zij dat, maar blijven ook raadslid. Dan ontstaat de bijzondere situatie dat zij in de raadsvergadering mee mogen stemmen over hun eigen voorstellen. Als de politieke partijen het eens zijn geworden over de benoeming van wethouders voor de komende periode stopt dat. Als zij opnieuw wethouder worden stopt het raadslidmaatschap en wordt die zetel ingevuld door een ander op de kieslijst. Dan mogen we weer enkele raadsleden welkom heten. Nergens is vastgelegd hoe lang het overleg over een nieuwe coalitie mag duren.
Na de verkiezingen breekt voor de fracties in de gemeenteraad een (in)spannende tijd aan. Met het oog op stabiliteit van het gemeentebestuur vinden we het tamelijk belangrijk dat een college van b. en w. in beginsel kan rekenen op de steun van de meerderheid in de raad. Daarvoor zijn in de Kamper situatie tenminste 4 partijen nodig. Wie met wie die verantwoordelijkheid wil nemen is onderwerp van onderling gesprek. Ruim voor de verkiezingen heb ik de voorzitters van de politieke partijen met de fractievoorzitters uitgenodigd om te kijken welke afspraken over het verkiezingsproces kunnen worden gemaakt. Toen is afgesproken dat de lijsttrekker van de partij met de meeste stemmen het initiatief zal nemen om na de verkiezingen de partijen bij elkaar te roepen. Dat is de start van een onderhandelingsproces. Een proces waarvoor weinig regels bestaan. En dat op velerlei manier kan worden ingevuld. Veelal wordt in eerste aanleg een (in)formateur gevraagd mogelijkheden tot vruchtbare samenwerking te inventariseren.
Voor de raadsleden breekt direct een tijd aan van hard werken. Er ligt een stevig inwerkprogramma klaar om hen over allerhande zaken te informeren. Tegelijk vraagt de komende periode om bezinning op de manier waarop zij hun taken uitoefenen. De Raad voor Openbaar Bestuur heeft net een rapport uitgebracht met daarin adviezen om de gemiddelde tijdsbesteding voor raadsleden terug te brengen van 16-20 uur per week naar pakweg 8 tot 12 uur. En om meer volksvertegenwoordiger dan ‘dossiervreter’ te zijn. En dat terwijl de taken van gemeenten alleen maar in aantal toenemen en zwaarder worden. Het wordt een boeiende tijd!”
Bort Koelewijn
