(door Maarten van Gemert)
KAMPEN – De bijstandsuitkering ligt in Kampen twee keer onder een vergrootglas. Enerzijds wordt de handhaving aangepakt om fraudeurs (eerder) te ontmaskeren. Er is een stel opgespoord die samenwonen zonder dat gemeld te hebben. Anderzijds wordt er gestudeerd op een wijziging van de uitbetalingsdatum. De datum van de 12e dag van de nieuwe maand brengt mensen in problemen. Hierover vond op het gemeentehuis een ’stadsgesprek’ plaats met diverse betrokken partijen waaronder ervaringsdeskundigen, oftewel bijstandontvangers, zelf.
Bijstandsfraude
Na onderzoek door de sociale recherche kwam vast te staan dat een man en vrouw al ruim twee jaar een gezamenlijke huishouding voeren. De vrouw had dit niet doorgegeven aan de gemeente die daarmee voor ruim €42.000 benadeeld werd. Dat geld wordt teruggevorderd. Zeven aanvragen voor bijstand zijn niet in behandeling genomen door incorrect aangeleverde gegevens. De gemeente laat weten dat ”de sociale recherche meer zaken op het spoor is en intensief blijft controleren.”
Uit overleg met de sociale recherche begreep verantwoordelijk wethouder Jan Peter van der Sluis dat er in Kampen relatief weinig fraude voorkomt. Hij vroeg zich af of de mensen in Kampen braver zijn of dat de controle tekort schiet. Waar in andere gemeenten zo’n acht situaties per jaar onderzocht worden, zo betrof dat in Kampen vorig jaar maar twee. Er wordt nu steviger op controle ingezet.
Volgens Van der Sluis ”lijkt dit hard maar is het uiteindelijk sociaal en rechtvaardig.” Het aantal handhavers in Kampen is onlangs uitgebreid en de banden met de regionale sociale recherche in Zwolle zijn aangehaald. Van der Sluis geeft aan dat er ”qua signalering nog een weg te gaan is”.
Bijstandsuitbetaling
Drie jaar geleden werd onder andere de Wet Werk en Bijstand uit 2004 vervangen door de Participatiewet. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een correcte uitvoering. De uitbetaling (achteraf) vindt in Kampen op de 12e van de nieuwe maand plaats waar dat in andere gemeenten vaak aan het einde van de maand is. Zoals ook salaris en andere uitkeringen gewoonlijk aan het einde van de maand worden uitbetaald. Vaste lasten moeten dan ook betaald worden. Marijke Dorst (GroenLinks) stelde de situatie, die bijstandsgerechtigden in problemen brengt, vorig jaar aan de orde in de commissie Inwoners. Toenmalig wethouder Veldhoen pakte dit voortvarend op.
Daarnaast werd vorig jaar het Armoededebat gelanceerd. Janita Tabak (PvdA) startte ter aanvulling een lotgenotengroep op Facebook onder de naam ’Rondkomen in (jouw) Kampen’, afgekort RijK. Onder aanvoering van Patricia Klaus presenteerde deze groep zich samen met andere initiatieven in juni aan de gemeenteraad. Daarmee werd (verborgen) armoede in Kampen vanuit de bevolking op de kaart gezet. In het nieuwe coalitieakkoord komt armoede als aandachtspunt aan de orde.
Ruud van de Kerkhof (RijK) licht de situatie toe (foto: Maarten van Gemert)
Stadsgesprek
Op het stadhuis werd vorige maand een ’stadsgesprek’ georganiseerd waarbij uitvoerende ambtenaren aanwezig waren alsmede leden van RijK en betrokken partijen als Humanitas en DeltaWonen. Deze woningcorporatie ziet ook graag de huur betaald op de eerste van de maand. De ongeveer 70% van de zo’n 880 Kamper bijstandontvangers mogen niet de dupe worden van de ongeveer 30% met gekorte (neven)inkomsten, zo klonk het. Eensgezind was men over een gewenste uitbetalingsdatum rond de 25e of 27e, zoals in het verleden ook gold. Patricia had drie mannen van RijK meegenomen waaronder Ruud en Kees, de lokale helden van Janita Tabak.
Vorige week heeft wethouder Van der Sluis in een commissievergadering zijn volledige medewerking toegezegd aan het verschuiven van de betaaldatum. Hij wil wel eerst alles op een rijtje hebben en verwacht binnen een jaar de wijziging door te kunnen voeren. De huidige datum is eind vorige eeuw vastgesteld toen de Algemene Bijstandwet (1965-1996) ingrijpend wijzigde. De opvolgende Algemene bijstandswet (1996-2004) werd vervolgens 61 keer gewijzigd. De uitvoering van diens opvolger wordt nu in Kampen op één cruciaal punt gewijzigd.
